Bị yêu cầu đặt cọc, phí đồng phục, phí hồ sơ khi xin việc: phải làm gì?

Cập nhật 2026-08-01

Luật nói gì?

Bộ luật Lao động 2019 (Điều 11 và Điều 17) nghiêm cấm người sử dụng lao động thu tiền của người lao động khi tuyển dụng, và cấm giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ. Nghĩa là: mọi khoản "phí giữ chỗ", "phí hồ sơ", "cọc đồng phục" thu TRƯỚC khi bạn làm việc đều trái luật.

Các biến tướng thường gặp

  • "Cọc đồng phục 300–500k, làm đủ 1 tháng hoàn lại" — hoàn lại hiếm khi xảy ra.
  • "Phí làm thẻ nhân viên / phí đào tạo nghiệp vụ" thu ngay buổi phỏng vấn.
  • "Mua bộ sản phẩm mẫu để bắt đầu bán" — dấu hiệu đa cấp trá hình.
  • "Giữ CCCD gốc / bằng cấp gốc để đảm bảo cam kết" — bị cấm rõ ràng trong luật.

Cách xử lý tại chỗ

Từ chối thẳng và ra về — công việc yêu cầu nộp tiền trước không phải công việc, đó là giao dịch bạn chắc chắn thiệt. Nếu đã ký "cam kết" và nộp tiền, bạn vẫn có quyền đòi lại vì thỏa thuận trái luật không có hiệu lực; giữ biên lai, tin nhắn làm bằng chứng.

Báo cho ai?

  • Phòng Lao động (Sở Nội vụ) nơi doanh nghiệp hoạt động — với hành vi thu phí tuyển dụng, giữ giấy tờ.
  • Công an phường/xã nơi xảy ra — nếu có dấu hiệu chiếm đoạt tài sản.
  • Trên HiringVietnam: bấm nút "Báo cáo tin này" ngay trên tin đăng; tin bị báo cáo về đặt cọc bị ẩn và rà soát ưu tiên.

Ghi nhớ: Không bao giờ đóng phí, đặt cọc hay nộp CCCD gốc để nhận việc. Xem việc làm đã xác thực tại TP.HCM →